De bouw van een vergistings- en composteringsinstallatie
ARN bouwt momenteel een vergistingsinstallatie met nageschakelde composteringsinstallatie voor de opwerking van GFT-afval. In eerste instantie wordt een capaciteit gerealiseerd, die nodig is voor de opwerking van de ongeveer 38.000 ton GFT-afval per jaar dat afkomstig is uit de regio Nijmegen. Er bestaan plannen om binnen afzienbare termijn nog verder uit te breiden naar een schaalgrootte van 70.000 ton per jaar.
Betrekkelijk nieuw in de afvalbewerking is een proces, waarbij bacteriën worden gebruikt die bij de afbraak van het organisch afval biogas laten ontstaan. Wat dan overblijft wordt digestaat genoemd (een pasteuze massa), die vervolgens onder beheerste condities wordt gecomposteerd in een geheel gesloten tunnelcompostering. Door eerst te vergisten, worden uit het GFT-afval op deze wijze biogas als extra energiebron en koolzuurgas gewonnen. Voor de toepassing van het biogas heeft ARN in haar vergunning meerdere opties ingebouwd: zo kan het gas binnen het bedrijf in een motor worden verbrand waarmee vervolgens elektriciteit wordt opgewekt, het gas kan binnen het bedrijf worden opgewerkt tot aardgaskwaliteit om dit vervolgens in het openbare aardgasnet te injecteren of het gas kan binnen het bedrijf worden opgewerkt tot transportbrandstof (autobrandstof) waarmee eventueel bussen, afvalinzamelvoertuigen of andere voertuigen van een milieuvriendelijke brandstof kunnen worden voorzien. Voor het koolzuurgas ligt zeer waarschijnlijk een inzet als gasvormige meststof in de glastuinbouw in het verschiet en voor de uiteindelijk geproduceerde compost zijn er meerdere afzetmogelijkheden.
Dankzij de winning en inzet van biogas scoort vergisten met nacomposteren op de milieuladder aanzienlijk hoger dan alleen composteren. Gezien de klimaatdoelstellingen van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen, van de Regio MARN en van de stad Nijmegen, wordt in het kader van een te verlenen concessie voor het regionaal openbaar vervoer het gebruik van biobrandstof als transportbrandstof voor de bussen als harde eis gesteld. Uiteraard wil ARN proberen om in dat verband met haar productie-eenheid in Weurt een belangrijke toekomstige brandstofleverancier voor het busvervoer in de regio te worden.
Deze combinatie van brandstof-, meststof- en grondstofproductie is het maximale wat momenteel op het vlak van afvalverwijdering en duurzame energieopwekking te realiseren valt.
Bezoek aan de vergistingsinstallatie van FES Frankfurt (29 april 2010)
Ieder jaar pleegt ARN haar omwonenden en betrokkenen van milieugroeperingen uit te nodigen voor een informatieavond. Bij die gelegenheid wordt dan uiteengezet welke (milieu)prestaties ARN het voorafgaande jaar leverde. Omdat er plannen bestaan om een vergistings- en nacomposterings-installatie te realiseren op ARN-terrein, werd besloten om de informatiebijeenkomst deze keer ‘op locatie’ te laten plaatsvinden, en wel daarvoor een bezoek te brengen aan een bestaande, vergelijkbare installatie in het Duitse Frankfurt.
Vergisten in combinatie met nacomposteren heeft ten opzichte van alleen composteren het voordeel dat naast een hoogwaardige compost ook biogas wordt gewonnen. Dit gas kan worden gebruikt als energiebron voor elektriciteitsopwekking, kan als ‘groen gas’ worden ingevoerd in een aardgasleiding of worden gebruikt als transportbrandstof.
Een belangrijk aspect bij de verwerking van organisch afval betreft de productie van geur. Waar kan over een dergelijk nu beter een oordeel geveld worden dan in een bestaande situatie?
Om dat zelf te ervaren, scheepten op 29 april om 7 uur ’s ochtends 28 personen in voor een lange zit richting Frankfurt voor het aldaar bezichtigen van een installatie van eenzelfde type als ARN van plan is te bouwen.
Onderweg werd in de bus de tijd benut om presentaties te verzorgen, zoals die onder normale omstandigheden in onze bezoekersruimte tijdens een informatieavond worden verzorgd. Het betreft dan zaken als de inhoud van het milieujaarverslag over het voorgaande jaar. Omdat er deze keer geen beamer en scherm ter beschikking stond, werd gewerkt aan de hand van een boekwerkje met ‘plaatjes’. Deze traditionele manier van werken blijkt nog altijd goed bruikbaar om informatie over te dragen. Aan de hand van grafieken en schema’s werden de belangrijkste productiecijfers beschouwd, trends in emissies naar de lucht en het water en de stand van zaken op het vlak van vergunningverlening belicht. Ook werd in de bus het procédé in de installatie in Frankfurt vast uitgelegd. Daarbij werd verteld, dat één kilogram GFT-afval goed is voor de productie van de hoeveelheid gas waarop één autokilometer kan worden gereden.
Rond 12 uur werd de installatie in Frankfurt bereikt. Opmerkelijk was de ligging van de installatie: weliswaar op een industrieterrein, maar aan de rand van het centrum van Frankfurt. De aldaar sinds 1999 functionerende installatie wordt geëxploiteerd door Rhein-Main Biokompost GmbH, een dochteronderneming van het Frankfurtse overheidssbedrijf voor afvalinzameling en –verwerking FES GmbH. Een onderneming waarvan Remondis mede-eigenaar is.
Omdat ter plekke vergaderfaciliteiten ontbreken werd onder een heerlijk lentezonnetje op het buitenterrein door de bedrijfsleider tekst en uitleg gegeven. Hij vertelde dat per jaar 30.000 ton organisch afval wordt aangevoerd en bewerkt tot ca. 12.000 ton hoogwaardige compost. Vervolgens is te voet het gehele proces ‘nagelopen’ en hebben de bezoekers zelf alle facetten aanschouwd. Inpandig was overduidelijk dat er met organisch afval wordt gewerkt, maar buiten was daar – zeker buiten de terreingrenzen – absoluut niets van merkbaar. Zelfs met de neus ín het biofilter was er geen sprake van een storende geurbeleving. Het compostproduct zag er indrukwekkend schoon en kwalitatief hoogwaardig uit.
Uit de jaarlijks aan te voeren 30.000 ton organisch afval wordt tevens circa 1,65 miljoen m3 biogas geproduceerd. In de Frankfurt-situatie wordt met dit gas 1,85 miljoen kWh elektriciteit en 1,70 miljoen kWh warmte opgewekt. Hiermee wordt jaarlijks een emissie van 1.100 ton CO2 vermeden. De maximale dagproductie bedraagt circa 4.500 m3 biogas, wat overeen komt met de stookwaarde van circa 2.150 liter huisbrandolie.
Nadat alles aanschouwd en toegelicht was, werd rond half twee uur de terugreis aangevangen, om net voor negen uur moe maar een ervaring rijker op de thuisbasis te arriveren. Een ervaring, die aan de deelnemers met geen woorden zodanig te omschrijven zou zijn geweest, dat het eenzelfde beleving zou hebben opgeroepen als die nu dankzij de lange trip zelf was opgedaan.
Nadere informatie over de installatie in Frankfurt is te vinden op de site van Rhein-Main-Biokompost (RMB), een dochteronderneming van Frankfurter Entsorgungs- und Service GmbH (FES); de gemeentelijke afvalinzamel- en -verwerkingsdienst van de gemeente Frankfurt. Klik hiervoor door naar: http://www.rhein-main-biokompost.de/
of download de brochure van RMB
Voor nadere informatie over de beoogde bestemmingen voor de compost wordt verwezen naar de site van Reterra, een dochteronderneming van ARN-aandeelhouder Remondis. Klik hiervoor door naar: http://www.reterra.de/ret/spektrum/duenger/humerra/ of http://www.remondis.de/gruppe/spezialgesellschaften/reterra/
of download de brochure Reterra
Over de hoogwaardige toepassingsmogelijkheden voor biogas werd een film gemaakt waarin de Nijmeegse wethouder voor onder meer Groen en water respectievelijk voor Klimaat en energie, de heer Jan van der Meer, uit de doeken doet welke functie biogasproductie bij ARN kan vervullen in het streven naar "een klimaatneutraal Nijmegen".